تبلیغات
ketabmamnue - تذهیب چیست

تذهیب به معنی زراندود كردن و طلا كاری با نقوش الهام گرفته از طبیعت، ولی كاملا" تجریدی، منظم و هندسی است كه با خطوط مشكی و آب طلا تزئین شده، یا رنگهایی دیگر همچون شنگرف، لاجورد، سفید آب زنگار و زعفران در آن به كار رفته است.
در اوایل دوره اسلامی، تذهیب برای تزیین و جداسازی آیات قرآن مجید مورد استفاده قرار می گرفت. در سده سوم و چهارم هجری ساده و بی پیرایه و با نقوش ساده و هندسی به كار گرفته شد هنر در سده ششم و هفتم متین
  ومنسجم و در سده هشتم با شكوه و مجلل در سده نهم و دهم ظریف و پرمایه و در سده یازدهم و دوازدهم به اوج تنوع و تعداد مكاتب خود رسیده.

مراحل كار

روش كار در نگارگری به این ترتیب است كه ابتدا بوم و طرح موردنظر را آماده ساخته، طرح را روی بوم انتقال داده، و كار قلم گیری را شروع می كنند. پس از آن در صورت استفاده از رنگ طلا به طلا اندازی می پردازند. سپس به زدن رنگ زمینه می پردازند. رنگ زمینه را بنابر عمق فضا، از دور ترین شكلها در فضا شروع كرده، تا به نزدیك ترین شكلها ختم می كنند. در مرحله بعد، ساخت و ساز طرح را انجام داده ، سپس رنگ صورتها را می زنندو به صورت سازی می پردازند. این مراحل با كار « جدول كشی» یا « كادربندی » پایان می یابد.

روش كار در تذهیب كاری چنین است كه ابتدا بوم را كادر بندی كرده، طرحی را كه ممكن است بر اساس یك واگیره باشد، روی آن كپی می كنند. پس از قلم گیری یكنواخت، گلها و برگها را رنگ می زنند و به ساخت و ساز ( پرداز) عناصر آن می پردازند. در پایان زمینه را رنگ می زنند ، یعنی كار بوم سازی را انجام می دهند.

روش كار در تشعیر سازی به این ترتیب است كه ابتدا بر اساس طرح مورد نظر خطوط اصلی را با یك رنگ طلا قلم گیری و سپس از رنگ دیگر برای رنگ آمیزی نقوش استفاده می كنند.

در دوران قبل از اسلام قطعات بزرگ چوبی به عنوان بخشی از ساختمان به كار می رفته است. در این دوره چوب به عنوان یكی از فراوان ترین مصالح طبیعی نقش مهمی در ساخت ابزار فنی و كشاورزی و حتی وسایل خانگی ایفا می كرده است. >
از دوره سلوكیان آثار چندانی در دست نیست و آثار چوبی دوره اشكانی نیز تا حد زیادی شباهت به دوره هخامنشی دارد. در دوره ساسانی استفاده از كلافهای چوبی در ساختمان متداول می شود. در این دوره نوعی رویه كوبی مربع های چوبی انجام می شده كه نقش هندسی و انتزاعی داشته است. نقوش عبارت بودند ازنقوش انتزاعی، گیاه و حیوان و انسان.

مهمترین وسایل چوبی كه ساخت آنها در قرون اولیه اسلامی متداول بوده عبارتند از كلبه ها و ساختمان های چوبی، كلافهای ساختمانی، ستون چوبی سقف های كاذب چوبی قابدار، وسایل به ساختمان مثل درب و پنجره ، وسایل كاربردی مثل منبر، ابزار آلات صنعتی و كشاورزی.

در آثار چوبی دوره میانی اسلامی كه مربوط به حدود قرون پنجم تا دهم هجری است اجزای ساختمان های چوبی مثل ستون و سقف، وسایل متصل به ساختمان مثل در، پنجره، نرده به میزان زیادی به چشم می خورد ولی آثار كوچكتر مثل جعبه، قاب، رحل، وسایل خانگی، ابزار آلات، وسایل جنگی و شكار  نیز كم و بیش وجود دارد.
بیشترین نقوشی كه در منبت این دوران می بینیم عبارتند از : نقوش هندسی، شیارهای موازی، كتیبه، اسامی ائمه (ع )، شكل محرابی ، لچك، ترنج، گل و بوته، ختایی و اسلیمی، شكوفه،برگ ، نخل ، شمسه، حیوان و انسان .

در اكثر آثار چوبی صفوی می توان تحولاتی از لحاظ نقش و شیوه های اجرایی ملاحظه كرد. صنایع دستی چوبی این دوره كه مربوط به حدود قرن 10 و 12 می باشد از لحاظ فنی بسیار ظریف و بادوام و دارای عملكردی مفید و صحیح هستند و از لحاظ هنری بر اساس نقوش و فرهنگی ایرانی ساخته شده اند و از طرفی با دقت و نظم اجرا شده.
آثار این دوره شامل ساختمان های چوبی و اجزای وابسته به آن مثل ستون و سقف و در و پنجره و همچنین شامل وسایل كاربردی مثل رحل، جعبه، قاب، صندلی و ابزار آلات صنعتی و كشاورزی و جنگی است. هنر معرق كه از دوران قبلی آغاز شده و به طور ساده انجام می شد از این زمان تكامل بیشتری می یابد.

منبت كاری دوره میانه اسلامی در حدی بسیار ظریف و باروسازی و ریزه كاری فراوان دیده می شود و پرداخت آن نیز در حد اعلای خود مشاهده می شود. منبت این دوره بر اساس طرح های هندسی، شیارهای موازی، خط ثلث و نسخ، اسلیمی و ختایی به سبك ایرانی، نقوش انتزاعی گیاه و انسان و ترنج و محرابی مشاهده می شود.

هنرهای چوبی بعد از صفویه و به خصوص دوران قاجار نه تنها تكامل فنی نداشت بلكه با افت كیفیت فنی نیز روبرو بود. به طور كلی در آثار چوبی این دوره به دو سبك وجود دارد. بخشی كه در آن سعی شده از روشها و نقوش دوران قبل پیروی شود و بخشی دیگر كه از اصول فنی و هنری آثار چوبی اروپا الهام گرفته شده.
در این دوره به دو نوع منبت بر می خوریم. یكی منبت به شیوه صفوی با عمق كم و طرح ایرانی كه ندرتا" دیده می شود و دیگری منبت به شیوه فرنگی با عمق زیاد و با نقش پیچك اجرا شده كه به میزان زیادتر وجود داشته است .

درباره وبلاگ


آخرین پستها


نویسندگان


صفحات جانبی


آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :