تبلیغات
ketabmamnue - جنگ خندق ( 17 شوال سال 5 هجری)

مهمترین حادثه ی این سال جنگ خندق است به پیامبر خبر رسید كه كفار قریش با هماهنگی و هم عهدی با قبایل مختلف آماده نبرد با پیامبر می شوند پیامبر مسأله را با اصحاب خود در میان گذاشتند به پیشنهاد صحابی بزرگ ایشان حضرت سلمان فارسی در اطراف مدینه خندق حفر كردند خندق به صورت یك زاویه قائمه حفر شد چون نیازی نبود كه در اطراف مدینه حفر خندق به صورت دایره انجام شود یك رشته كوه در یك طرف مدینه و قلعه بنی قریضه هم در كنار آن عملاً مدینه را از دو سمت و سو محفوظ می داشت نقطه ضعف در دو قسمت دیگر مدینه بود در حفر خندق 2 هزار نفر شركت داشتند لذا حفر خندق در مدت 6 روز انجام شد عرض خندق 4 متر و عمق آن پیش از 2متر بودت بعضی از محققین معتقدند كه طول خندق 12000 زارع یعنی حدود 5/5 كیلومتر بوده است با توجه به اینكه عرض آنرا 5 متر و عمق آن نیز 5 متر تخمین زده اند با این حساب باید هر ده نفر در 6 روز 20 متر از خندق را حفر كرده باشند یعنی 500 متر خاكبرداری بعبارت دیگر 500/137 متر خاكبرداری توسط مسلمانان در عرض 6 روز صورت گرفته باشند

چنانكه دیدیم ابوسفیان در سال 4 هجرت گروهی را به بدر آورد اما در وسط راه پیشیمان شد و برگشت این بازگشت موقعیت فرماندهی او را در نظر بزرگان قریش ضعیف كرد و ناچار شد به تهیة سپاه بزرگ و متعلمی بپردازد سرانجام در سال هجرت سپاهی بین هفت تا  هزار تن فراهم آورد كه 600 تن سواره جزء آنان بود این لشكر بزرگ رو به مدینه نهاد چون سپاه از قبیله های مختلف عرب تشكیل شده بود این جنگ احزاب نامیده اند به علاوه در این جنگ گروهی از یهودیان بنی فقیر كه در خیبر به سر می بردند با قریش و قبیله غعلغان علیه پیغمب متحد شدند یهودیان بنی قریفله نیز كه پیرامون مدینه سكونت داشتند و متعهد بودند كه قریش را یاری نكنند پیمان شكنی كردند و با مردم مكه همدست شدند در مقابل این لشكر انبوه پیغمبر فقط 30 هزار سپاهی داش ت كه به جز چند تن بقیه پیاده بودند مردم مدینه بر خلاف جنگ احد این بار پذیرفتند كه شهر حالت دفاعی بخود بگیرد در این جنگ بود كه به صلاح دیر سلمان فارسی برای حفاظت شهر خندقی كندند مدینه از 3 سو به وسیله نخلستان و ساختمان محفوظه بود و دشمن نمی توانست از این 3 جانب به شهر حمله برد و با كندن خندقی در شمال آن سمت نیز از هجوم سراران دشمن محفوظ ماند پیش از آنكه سپاه مكه به نزدیكی مدینه رسد كار كنمدن خندق پایان یافت چون دشمن بر انجا رسید در شگفت ماند چه تا آن رو چنان مانعی برای پیشروی جنگی ندیده بود سواران نمی توانستند از خندق بهمند و چون پیش می آمدند تیراندازان به آن ها مجال نمی دادند عمروبن عبدور و عكرمه بن آبی جمل تصمیم  گرفتند از خندق عبور كند عمرو كه شجاعی نامدار بود  به دست علی ( ع) كشته شد به صورت ظاهر جنگ خندق برای مدینه زیان آور بود سپاه اندك مسلمانان در مقابل آن لشكر انبوه چه می توانست بكند؟ پیغمبر نخست خواست قبیلة غطفان را از جمع لشكریان جدا كند بدانها پیام داد یك سوم محصول مدینه از آن شما بر شرطی كه با قریش همكاری نكنید انصار مدینه از پیغمبر پرسیدند این مصالحه وحی آسمانی است؟ گفتند در این صورت ما تن به چنین شكستی نمی دهیم آن روزها كه خدا ما را به دین اسلام هدایت نكرده بودجه خواری تن در نمی دادیم امروز كه خدا به سبب تو ما را رستگار ساخته چگونه ممكن است خود را زبون سازیم در نتیجه آن مصالحه انجام    نشد .

عسرت در حفر خندق

بسیاری از مورخین و محققین وقتی می خواهند به جنگ احزاب با خندق بپردازند و اسناد و مدارك را مورد بررسی قرار دهند از شكوه شور انگیز مسلمانان در حفر خندق و مقامت چهل روزه آنان در برابر كفار و مشركین قریش دار سخن می دهند و ناتوانمی بت پرستان و همپیمانان آنها را در نفوذ به مدافع مسلمانان مورد تجزیه و قرار می دهخند كمتر دیده و شنیده ایم كه محققین به عمق فاجعه ای كه احزاب در چند قدمی آنها برای همدم و نابودی حرث و نسل مسلمین تدارك دیده بودند اشاره كنند مسلمانان در شرایط بسیار سختی به لحاظ اقتصادی و معیشتی بسر می بردند شهر مدینه در محاصره بود منافقین مدینه آخرین اطلاعات ازمواضع مسلمانان و تغییر و تحولات جبهه ها را به مشركین می دادند و یهودیان بین قرینه كه با مسلمانان پیمان نامه امضا كرده بودند با نزدیك شدن قریش به نزدیك مدینه پیمان شكنی كردند و به آنها پیوستند این دو گروه اطلاعات مهمی را از مسایل مسلمانان به دشمن می دادند قریش بر مبنای این اطلاعات بهتر می توانستند برای شكست مسلمانان برنامه ریزی كنند مهمتر از همه این كه حفر خندق در فصل تابستان در ماه رمضان انجام شده است از غذا و نان خبری نبود مسلمانان برای اینكه احساس گرسنگی نكنند سنگ پهنی را در دستمان قرار می دادند . آنرا به شكم خود می بستند این سنگ به حجر مجاعه معروف شد

در چنین شرایطی به حفر خندق اقدام كردن در محاصره دشمنان به دفاع از تمامیت اسلام پرداختن و با توكل بر قدرت قاهره الهی در انتظار پیروزی بودن دلیل محكم و نیرومندی برا ایمان مومنان صدر اسلام و برهان مستحكمی بر ارزشمندی جنگ خنداست مشركین قریش در 17 شوال سال5 هجری به پشت خندق رسیدند و بسیار تعجب كردند زیرا تا آنروز چنین پدیده ای را برای دفاع از شهرها ندیده بودند قریش پی برد كه فكر حفر خندق از غیر عرب است بنابراین در پشت خندق متوقف شدند و به حفر سنگر و نصب چادر پرداختند روزها طول كشید و امكان نفوذ به مدینه وجود نداشت

چندین بار ابوسفیان نمایندگانی را به نزد كعب این اسد رئیس یهودیان بنی قریضه فرستاد و تقاضای كمك كرد كعب همپیمان پیامبر بوده او درآغاز تقاضای همكاری با قریش را رد كرد ولی بالاخره اصرار حی بن اخصلب رئیس قبیله بنی نضیر و دیگر شخصیت های مكه مقاومت او را شكست و حاضر شد پیمان خود را با پیامبر بكشند او 3 نوع همكاری را به قریش قول داد:

1ـ به قریش آذوقه و خوار و بار بدهد

2ـ نیروی رزمنده برای جنگیری در اختیار قریش بگذارد

3ـ در مدینه به ناامنی و تخریب و احیاناً ترو دست بزند 

درباره وبلاگ


آخرین پستها


نویسندگان


صفحات جانبی


آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :